Kort antwoord: Bij een stomaprolaps schuift een groter stukje darm door de buikwand naar buiten, waardoor het stoma langer en soms dikker wordt (vaak bij staan of hoesten, en kleiner bij liggen). Een milde prolaps doet meestal geen pijn, maar laat elke verandering beoordelen door je stomaverpleegkundige — en zoek direct medische hulp als het stoma donkerpaars/zwart kleurt, koud aanvoelt, heftig pijn doet of niets meer produceert.
Hoe herken je een stomaprolaps?
Een gezond stoma steekt doorgaans 1 tot 3 centimeter boven de huid uit en heeft een warme, rozerode kleur (zoals de binnenkant van je wang). Bij een prolaps stulpt de darm verder naar buiten uit — soms enkele centimeters meer dan normaal. Dit komt relatief vaker voor bij een dubbelloops colostoma of ileostoma, omdat de darm beweeglijk in de buikholte ligt.
| Wat je ziet of voelt | Rustig contact met stomaverpleegkundige | Direct spoedoverleg (arts / SEH) |
|---|---|---|
| Kleur van het slijmvlies | Blijft rozerood en vochtig | Wordt blauwpaars, bleek, grijs of zwart |
| Lengte bij liggen | Trekt zich (deels) terug zodra je plat op je rug ligt | Blijft hard, strak gezwollen en pijnlijk geklemd |
| Productie & buikgevoel | Ontlasting/urine loopt normaal door; hooguit zwaar gevoel | Geen productie meer, krampen, misselijkheid of braken |
| Bloedverlies | Hooguit een spoortje op het gaasje bij wrijving | Aanhoudend helderrood bloeden uit het stoma of de zak |
Gratis gids · Een cadeau van SIIL
Praktische gidsen, geschreven met onze community van 50.000+ stomadragers.
Door te verzenden ga je akkoord met het ontvangen van SIIL’s gidsen en tips. Geen spam.
We hebben je de 3 gratis gidsen gestuurd.
Wat doet de stomaverpleegkundige bij een prolaps?
Probeer het stomamateriaal nooit zelf strakker te knippen wanneer het stoma groter wordt: een te kleine opening in de huidplaat kan het slijmvlies afknellen of beschadigen. De stomaverpleegkundige (zie ook de voorlichting van Stomavereniging Nederland) kijkt samen met jou naar:
- De juiste malmaat en huidplaat: vaak een soepele tweedelige of eendelige plaat met voldoende ruimte (circa 2–3 mm speling rondom het breedste punt) of knipbare radiale inkepingen zodat de rand niet in het stoma snijdt.
- Een iets ruimer stomazakje met glijmiddel: voorkomt dat het slijmvlies tegen de binnenkant van de folie schuurt.
- Aanbrengen in rugligging: door 10–15 minuten rustig plat te liggen voor het wisselen, zakt het stoma vaak terug naar zijn kleinere omvang en kun je de plaat overzichtelijker plakken.
Kleding en dagelijks comfort (zonder druk op het stoma)
Let op: gewone of ondersteunende kleding geneest of voorkomt een prolaps niet en vervangt nooit medisch advies. Overleg altijd met je stomaverpleegkundige of een medische prolapsband met gesloten voorpand in jouw situatie passend is (een band met een harde stoma-opening wordt bij een prolaps vaak juist afgeraden omdat de rand stuwing kan geven).
Zoek je voor dagelijks comfort alleen een zachte, rekbare stoflaag die het gewicht van een gevuld zakje onder je kleding draagt zonder te knellen? Bekijk dan soepele stomabandages met binnenzak, hoogsluitend stomaondergoed of zachte stomazak-hoesjes en bespreek de pasvorm bij twijfel met je verpleegkundige.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Is een stomaprolaps altijd gevaarlijk?
Meestal niet acuut, zolang het stoma rozerood blijft, normaal ontlasting doorlaat en geen pijn doet. Wel moet de opening van je huidplaat worden gecontroleerd door je stomaverpleegkundige zodat het slijmvlies niet bekneld raakt.
Wordt een stomaprolaps altijd geopereerd?
Nee. Zolang je weinig klachten hebt en het stomamateriaal goed blijft zitten, kiezen arts en patiënt vaak voor conservatieve begeleiding. Een operatie wordt overwogen bij pijn, herhaalde lekkages, huidproblemen of dreigende inklemming.
Wat kan ik doen als het stoma plots opzwelt?
Ga rustig plat op je rug liggen om de buikdruk te verlagen en controleer of de huidplaat niet knelt. Verandert de kleur naar donkerpaars/blauw of krijg je pijn en braken, neem dan direct spoedcontact op met het ziekenhuis.



