Δίαιτα για ειλεοστομία: τι να τρως, τι να αποφεύγεις και πώς να ενυδατώνεσαι

Γιατί με ειλεοστομία η διατροφή μετράει περισσότερο

Με ειλεοστομία η στομία βρίσκεται στο τέλος του λεπτού εντέρου: η τροφή δεν περνά πια από το παχύ έντερο, που κανονικά απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του νερού και των αλάτων. Γι' αυτό οι κενώσεις είναι πιο υγρές και πιο συχνές απ' ό,τι σε μια κολοστομία, και ο βασικός κίνδυνος δεν είναι τόσο το ίδιο το φαγητό όσο η αφυδάτωση.

Τα καλά νέα είναι ότι, μόλις περάσουν οι πρώτες εβδομάδες, η δίαιτα για ειλεοστομία μοιάζει πολύ με μια κανονική, ποικίλη διατροφή. Ο στόχος είναι να μάθεις πώς αντιδρά το σώμα σου, τρόφιμο προς τρόφιμο, και να βρεις τη δική σου ισορροπία.

Οι πρώτες 6–8 εβδομάδες: δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες

Αμέσως μετά την επέμβαση το έντερο είναι πρησμένο και η στομία πιο στενή. Για μερικές εβδομάδες σε βοηθά μια δίαιτα χαμηλού υπολείμματος, δηλαδή φτωχή σε αδιάλυτες φυτικές ίνες, με μικρά και συχνά γεύματα. Μετά ξαναβάζεις ένα τρόφιμο τη φορά και παρατηρείς πώς αλλάζουν οι κενώσεις.

Ο πίνακας σε βοηθά να προσανατολιστείς στις ομάδες τροφίμων:

Τι να τρως με ειλεοστομία: τα φιλικά τρόφιμα

Κάποια τρόφιμα κάνουν τις κενώσεις πιο σφιχτές και πιο τακτικές και είναι πολύτιμα, ειδικά τις μέρες που η σακούλα γεμίζει γρήγορα. Να τα έχεις πάντα στο ντουλάπι:

• Ώριμες μπανάνες, για ένα γρήγορο σνακ που πήζει τις κενώσεις.
• Λευκό ρύζι, ζυμαρικά και νιόκι, η βάση για πολλά εύκολα γεύματα.
• Πατάτες χωρίς φλούδα, βραστές ή πουρέ.
• Λευκό ψωμί, κράκερ και φρυγανιές, και ως σνακ ανάμεσα στα γεύματα.
• Νιφάδες βρόμης, μαγειρεμένες σε χυλό και καλά μαλακωμένες.
• Γιαούρτι και ώριμα τυριά, όπως η παρμεζάνα ή η γραβιέρα.
• Κρεμώδες φυστικοβούτυρο (χωρίς κομματάκια), αλειμμένο στο ψωμί.
• Λευκό κρέας, ψάρι και αυγά, για τις πρωτεΐνες που χρειάζεσαι για να επουλωθείς.

Τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγεις ή να περιορίζεις: ο κίνδυνος απόφραξης

Με ειλεοστομία κάποια ινώδη τρόφιμα δεν χωνεύονται εντελώς και, αν τα φας σε ποσότητα ή τα μασήσεις λίγο, μπορούν να σταματήσουν στην έξοδο της στομίας και να προκαλέσουν απόφραξη. Αυτό δεν σημαίνει ότι απαγορεύονται για πάντα: μετά τις πρώτες εβδομάδες πολλοί τα ξαναβάζουν σε μικρές μερίδες, μασώντας με πολλή υπομονή.

Πώς αναγνωρίζεις μια απόφραξη της στομίας

Μια μερική απόφραξη συχνά υποχωρεί μόνη της με ζεστά υγρά, ένα απαλό μασάζ γύρω από τη στομία και λίγες ώρες υπομονής. Είναι όμως σημαντικό να αναγνωρίζεις τα σημάδια και να μην περιμένεις πολύ:

• Καθόλου κενώσεις για αρκετές ώρες, μαζί με κράμπες ή φούσκωμα.
• Πολύ υγρές κενώσεις που βγαίνουν με πίεση, με πόνο στην κοιλιά.
• Ναυτία ή έμετος.
• Στομία πιο πρησμένη από το συνηθισμένο.
• Αν εμφανιστούν αυτά τα σημάδια, επικοινώνησε αμέσως με τον νοσηλευτή στομίας ή με τον γιατρό σου.

Ενυδάτωση: ο πιο σημαντικός κανόνας

Με ειλεοστομία χάνεις κάθε μέρα περισσότερο νερό και περισσότερα μεταλλικά άλατα. Γι' αυτό, εκτός αν ο γιατρός σου πει κάτι άλλο, καλό είναι να πίνεις τουλάχιστον 1,5–2 λίτρα υγρών την ημέρα, μοιρασμένα από το πρωί ως το βράδυ, και λίγο περισσότερο όταν κάνει ζέστη ή όταν γυμνάζεσαι.

Δεν ενυδατώνουν όλα τα υγρά με τον ίδιο τρόπο: σκέτο νερό σε μεγάλες ποσότητες μπορεί ακόμη και να αυξήσει τις κενώσεις. Εναλλάσσε το νερό με αλμυρό ζωμό, ποτά με ηλεκτρολύτες ή διαλύματα επανυδάτωσης και μην ξεχνάς μια πρέζα αλάτι παραπάνω στο φαγητό, αν συμφωνεί ο γιατρός σου.

Τα σημάδια αφυδάτωσης που δεν πρέπει να υποτιμάς είναι τα σκούρα και λίγα ούρα, η έντονη δίψα, το ξηρό στόμα, οι μυϊκές κράμπες, η κούραση και η ζάλη όταν σηκώνεσαι.

Πολύ υγρές κενώσεις ή πολλά αέρια: τι να κάνεις

Αν οι κενώσεις είναι πολύ υγρές, στηρίξου στα τρόφιμα που τις πήζουν (μπανάνα, ρύζι, ζυμαρικά, πατάτες, λευκό ψωμί, βρόμη, φυστικοβούτυρο) και περιόρισε για μερικές μέρες όσα τις κάνουν πιο υγρές: χυμούς φρούτων, αλκοόλ, πολύ καφέ, πολύ καυτερά ή λιπαρά φαγητά και γλυκά με γλυκαντικά όπως η σορβιτόλη.

Τα αέρια, πάλι, οφείλονται κυρίως στα ανθρακούχα ποτά, στα όσπρια, στα λάχανα, στο κρεμμύδι, στην μπίρα και στον αέρα που καταπίνεις: τρώγε αργά με κλειστό στόμα και απόφυγε το καλαμάκι και τις τσίχλες. Αν η σακούλα φουσκώνει συχνά, ένα ρούχο που την κρατά σταθερή, όπως τα ψηλόμεσα εσώρουχα με τσέπη, σου δίνει περισσότερη άνεση και διακριτικότητα.

Αν οι κενώσεις μένουν πολύ υγρές για πάνω από μία μέρα ή εμφανιστούν σημάδια αφυδάτωσης, ζήτησε τη συμβουλή του νοσηλευτή στομίας.

Μπορώ να φάω πίτσα; Και παγωτό; Οι πιο συχνές ερωτήσεις

Είναι οι ερωτήσεις που ακούμε πιο συχνά, και η απάντηση, για τους περισσότερους ανθρώπους με ειλεοστομία, είναι ναι: μετά τις πρώτες εβδομάδες τρως ξανά σχεδόν τα πάντα, με μερικές προφυλάξεις.

Ένα παράδειγμα μιας μέρας με ειλεοστομία

Ορίστε ένα παράδειγμα ισορροπημένου μενού, για να το προσαρμόσεις στα γούστα σου και στις οδηγίες του γιατρού ή του διαιτολόγου σου:

Φαγητό έξω και στα ταξίδια

Στην ταβέρνα ή στο εστιατόριο διάλεξε απλά πιάτα, όπως ζυμαρικά, ριζότο, ψάρι ή κρέας στη σχάρα με πατάτες, και ζήτα χωρίς αμηχανία μια εκδοχή χωρίς φλούδα ή χωρίς καυτερές σάλτσες. Πίνε νερό την ώρα του φαγητού και έχε πάντα μαζί σου ένα εφεδρικό σετ.

Μετά από ένα πλούσιο γεύμα η κοιλιά φουσκώνει λίγο: ένα μαλακό ρούχο που συγκρατεί, όπως μια φάσα στομίας ή τα ψηλόμεσα εσώρουχα, κρατά τη σακούλα επίπεδη και σε αφήνει να απολαύσεις τη βραδιά χωρίς έγνοιες.

Συχνές ερωτήσεις για τη δίαιτα με ειλεοστομία